13 Ocak 2017 Cuma

Birinci Ayasofya Kilisesi tarihi ve yıkılışı

Ayasofya 3 kere yapılmışıtır. Birinci Ayasofya kilisesinin kuruluş tarihini ve yıkılış nedenini açıklayacağız. Kısaca tarihi ve mimarisi hakkında bilgi vermeye çalışacağız.

Birinci Ayasofya Kilisesi yapılış tarihi
Birinci Ayasofya, “Büyük Kilise” ya da birinci kilise kelime anlamına gelen Latince’de Magna Ecclesia ve Yunanca’da Megálē Ekklēsíā olarak bilinir. İnşaası Bizans’ın ilk imparatoru I. Constantinus (337-361) tarafından başlanmıştır. Ayasoyfa'nın başlanğıç tarihi belli değildir. Bittikten sonraki açılış tarihi bellidir. Konstantin (I. Constantinus) Roma İmparatorluğu'nun resmi dini olarak Hıristiyanlığı kabul etmesiyle Ayasofya'nın inşaası başlamıştır. Başlangıç tarihi belli olmayan kilise, I. Constantinus zamanında başlamış, II. Constantinus tarafından bitirilmiştir. Ayasofya'nın açılışı ise 15 Şubat 360 tarihidir.

Birinci Ayasofya Kilisesi yıkılma nedeni?
Birinci Ayasofya kilisesinin yıkılması, İmparator Arkadios’un (395–408) karısı İmparatoriçe Eudoksia ile İstanbul Patriği İoannes Chrysostomos arasında anlaşmalar çıkmıştır. Bu anlaşmazlık sonucu yıkım gerçekleşmiştir. Çıkan çatışmalar sonucu burdaki patriğin sürgüne gönderilmesine neden olmuştur. Bu sürgünden sonra halk arasında (404) ayaklanma birinci Aysofyanın sonunu hazırlamıştır. Kilise yakılıp yıkılmıştır. Birinci kiliseden hiç bir kalıntı günümüze ulaşmamıştır. (Bugün patriğin mozaik tasviri, Ayasofya’nın kuzey tymphanon duvarında görülebilmektedir.)

Socrates Scholasticus’un kayıtlarından alınan bilgiye göre gümüş kaplı perdelerle süslü ilk Ayasofya Artemis Tapınağı üzerine yapıldığı yazar. Ama bu kalıntılar günümüzde bulunmamaktadır.

Ayasofya'nın yanında Aya İrini Kilisesi'de bulunuyordu. Bu iki kilise zamanın iki önemli ibadethaneleridir. Ayasofyayı diğer katedrallerden ayıran özellikleri buradan inceleyebilirsiniz.


Mimari
Birinci Ayasofya, Latin mimarisine benzeyen tarzda yapılmıştır. Stil olarak bir sütunlu bazilika olup, çatısı ahşap kullanılmıştır. Uzunluğuna gelişen planlı birinci yapı özelliği ile inşaa edilmiştir. Önünde bir atrium yapılmıştır. Kilisenin özellikleri bakımından Romalılar burayı dünyanın merkezi ilan etmişlerdir. 20 Haziran 404 tarihinde çıkan ayaklanmalar sonucu kilise büyük ölçüde yıkılmıştır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

SULTANAHMET HAKKINDA EN SON GİRİLEN YAZILAR